Sáng 3/1, trên mạng xã hội Facebook tại Việt Nam xuất hiện thông tin lan truyền về một thủ thuật lợi dụng tính năng báo cáo vi phạm ảnh đại diện, có thể khiến tài khoản người dùng bị khóa vĩnh viễn.
Lo sợ trở thành nạn nhân, không ít người đã vội vã gỡ bỏ avatar, biến trang cá nhân thành một “vùng trắng”. Tuy nhiên, theo chuyên gia an ninh mạng, đây là một hành động phản tác dụng.
Tâm lý đám đông và những trang cá nhân “vô diện”
Dạo một vòng trên Facebook, không khó để bắt gặp những tài khoản bỗng dưng biến mất hình ảnh quen thuộc, thay vào đó là biểu tượng người dùng mặc định của hệ thống.
Trào lưu này được cho là xuất phát từ các bài đăng cảnh báo lan truyền trên mạng xã hội, cho rằng có những nhóm đối tượng lợi dụng tính năng báo cáo vi phạm bản quyền hoặc nội dung nhạy cảm đối với ảnh đại diện, khiến tài khoản chính chủ có nguy cơ bị khóa.
Chị Lan Anh (32 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: “Thấy nhiều bạn bè đồng loạt đổi ảnh đại diện về mặc định, tôi cũng hoang mang làm theo. Tôi nghe nói chỉ cần bị báo cáo vài lần là hệ thống có thể tự động quét và khóa tài khoản, dù mình không làm gì sai. Tài khoản của tôi dùng hơn 10 năm, lưu nhiều kỷ niệm và phục vụ công việc, nên tôi nghĩ thà phòng còn hơn để xảy ra rủi ro”.
Tuy nhiên, sau khi xóa ảnh đại diện, chị Lan Anh lại rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi nhiều bạn bè tưởng tài khoản của chị đã bị chiếm quyền sử dụng. Không ít người nhắn tin hỏi thăm liên tục, thậm chí có người hủy kết bạn vì cho rằng đây là tài khoản không an toàn hoặc tài khoản ảo.
Hiểu đúng để không bị “dắt mũi”
Trước cơn sốt có phần thái quá này, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) đã đưa ra những nhận định nhằm trấn an người dùng. Ông khẳng định: “Xóa avatar không phải là giải pháp triệt để, thậm chí còn gây hại”.
Vị chuyên gia giải thích: “Các cuộc tấn công báo cáo (report) hàng loạt thường nhắm vào các Fanpage lớn hoặc người nổi tiếng nhằm mục đích tống tiền, cạnh tranh không lành mạnh hoặc làm mất uy tín thương hiệu. Người dùng cá nhân bình thường rất ít khi là mục tiêu của các đòn tấn công có chủ đích này.
Bên cạnh đó, việc Facebook gỡ ảnh thường để tránh các rủi ro pháp lý trước, sau đó mới cho phép người dùng kháng nghị. Ảnh bị gỡ không đồng nghĩa với việc tài khoản đã bị hack hay chiếm đoạt quyền điều khiển”.
Theo vị chuyên gia, khi bạn không có ảnh đại diện rõ ràng, Facebook sẽ khó xác minh danh tính của bạn hơn nếu có sự cố xảy ra. Ngược lại, một ảnh đại diện chính chủ, rõ ràng sẽ là bằng chứng thép để bạn lấy lại tài khoản khi bị kẻ xấu mạo danh.
Trên thực tế, các hình thức tấn công tài khoản người dùng phổ biến vẫn là gửi link giả mạo thông báo vi phạm, yêu cầu xác minh tài khoản; mạo danh Meta hoặc đối tác quảng cáo để dụ người dùng đăng nhập; đánh cắp mã OTP thông qua tin nhắn, email hoặc cuộc gọi giả danh hỗ trợ kỹ thuật.
Meta từng nhiều lần cảnh báo người dùng không chia sẻ mã xác thực, không đăng nhập vào các trang web bên ngoài Facebook, đồng thời khuyến nghị bật xác thực hai yếu tố (2FA) để giảm rủi ro.
Ảnh minh hoạ: Chongluadao
Thay vì chạy theo trào lưu xóa ảnh đại diện một cách cực đoan, người dùng, đặc biệt là những người kinh doanh trên Facebook, nên ưu tiên các biện pháp bảo vệ tài khoản mang tính thực chất và bền vững hơn.
Lưu trữ thông tin quan trọng: Người dùng cần chủ động sao lưu UID (mã định danh tài khoản), đường dẫn trang cá nhân hoặc Fanpage, cùng tên hiển thị chính xác. Đây là những thông tin cần thiết để phục vụ quá trình xác minh, khiếu nại hoặc khôi phục tài khoản khi xảy ra sự cố.
Sử dụng ảnh đại diện chính chủ: Tránh dùng hình ảnh vi phạm bản quyền, hình ảnh cắt ghép hoặc ảnh của người nổi tiếng làm avatar, bởi đây là những yếu tố dễ phát sinh tranh chấp hoặc bị hệ thống tự động gắn cờ vi phạm.
Kích hoạt bảo mật hai lớp: Xác thực hai yếu tố vẫn là lớp phòng vệ quan trọng nhất, giúp hạn chế nguy cơ bị chiếm quyền sử dụng tài khoản hoặc truy cập trái phép.
Giữ sự tỉnh táo trước tin đồn: Người dùng không nên hoang mang trước các bài đăng thiếu căn cứ lan truyền trên mạng xã hội. Thực tế, nhiều trường hợp bị báo cáo hàng loạt thường xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân hoặc hành vi có chủ đích, thay vì xảy ra ngẫu nhiên với mọi tài khoản.
Bảo mật tài khoản là điều cần thiết, nhưng phải dựa trên hiểu biết và thông tin xác thực, thay vì nỗi sợ hãi lan truyền theo đám đông. Một người dùng mạng xã hội thông thái là người biết tự bảo vệ mình mà không vô tình làm khó chính mình trong không gian số.
Nguồn: https://dantri.com.vn/cong-nghe/do-xo-xoa-anh-dai-dien-facebook-vi-so-bay-mau-chuyen-gia-noi-la-sai-lam-20260103151550438.htm?fbclid=IwY2xjawPGvEtleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF6YVNpR3lTUUY2dDU1ZWtlc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHmvMIFOxV3YZ_rQUG8lwLyhIgnLttdhWjGdneexNtKtOhJBB9ojVTObvirzc_aem_Zw1z_V7FNI0ovIFdRBJpyw
