Hàng trăm container sầu riêng ùn ứ tại Đồng Nai do quá tải kiểm định chất lượng trước khi xuất khẩu sang Trung Quốc.
Ngày 6/5, hàng trăm container sầu riêng tập trung quanh khu vực bến xe Dầu Giây (Đồng Nai) chờ lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng chất bảo vệ thực vật trước khi xuất sang Trung Quốc. Tình trạng này gây ùn ứ kéo dài, ảnh hưởng giao thông trên quốc lộ cùng các tuyến đường dân sinh.
Theo các doanh nghiệp, việc lấy mẫu ngay từ Đồng Nai giúp giảm chi phí, thay vì phải đưa hàng tới các cơ sở tại Hà Nội, TP HCM hay Cần Thơ. Tuy nhiên, vài ngày qua, nhiều tài xế phải mất khoảng 24 giờ để lấy số và chờ kết quả kiểm dịch. Sự chậm trễ này khiến hàng loạt xe phải nằm bãi qua đêm trước khi lên cửa khẩu phía bắc.
Ông Nguyễn Xuân Tiến, Phó giám đốc Công ty cổ phần Bến xe và Dịch vụ vận tải Đồng Nai, cho biết các xe container chỉ đỗ tại bến để lấy mẫu và nộp phí gửi theo quy định. Theo ông, bến chỉ có sức chứa khoảng 80-100 xe nhưng thời điểm cao nhất trong ngày lên tới 300 chiếc. Việc này khiến nhiều xe phải nối hàng dài ra các tuyến đường nội bộ khu dân cư quanh bến.
Đến sáng 7/5, lượng xe tại bến đã giảm, nhưng một số tuyến đường dân cư thuộc phường Dầu Giây vẫn còn hàng chục container xếp hàng dài chờ lấy mẫu, kết quả.
Trước đó, UBND TP Đồng Nai yêu cầu các Sở (Xây dựng, Công Thương, Công an) và UBND phường Dầu Giây khẩn trương xử lý tình trạng xe container dừng đỗ kéo dài quanh khu vực bến xe, gây mất an toàn giao thông và hư hỏng mặt đường.
Hàng chục container vẫn đỗ bên đường nội bộ tại khu vực trung tâm phường Dầu Giây, sáng 7/5 chờ kết quả mẫu kiểm nghiệm. Ảnh: Phước Tuấn
Dù ùn tắc đã được giải tỏa phần nào, nhiều doanh nghiệp cho hay khâu kiểm định nông sản vẫn gặp khó khi năng lực của các cơ sở chưa đáp ứng kịp nhu cầu.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, cho rằng nút thắt hiện chủ yếu nằm ở khâu kiểm nghiệm và kiểm soát chất lượng trước xuất khẩu. Nhiều phòng kiểm nghiệm trong nước đủ năng lực kỹ thuật nhưng chưa được Trung Quốc công nhận. Do đó, kết quả phân tích của họ chỉ có giá trị nội địa.
Hiện sầu riêng Việt Nam xuất sang Trung Quốc buộc phải kiểm tra 100% lô hàng (cơ chế “luồng đỏ”). “Nếu một phòng kiểm nghiệm xác nhận lô hàng không có dư lượng Cadimi nhưng khi sang Trung Quốc lại phát hiện vi phạm, phòng đó có thể bị đình chỉ hoàn toàn”, ông Lợi nói.
Tâm lý lo ngại này khiến nhiều đơn vị e dè nhận mẫu, làm tình trạng dồn ứ thêm nghiêm trọng. Trong khi đó, sầu riêng miền Tây đang thu hoạch rộ, còn Đồng Nai sắp vào vụ.
Tính tới cuối 2025, Việt Nam có 24 phòng kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) công nhận kết quả, theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Năng lực kiểm định của các phòng này khoảng 3.200 mẫu một ngày. Trong đó, 12 phòng được xét nghiệm Cadimi và 9 phòng xét nghiệm Vàng ô (Auramine O). Tuy nhiên, hầu hết các cơ sở này phân bổ ở TP HCM, Hà Nội và Cần Thơ, trong khi khu vực gần vùng trồng khá ít.
Nhiều container chở sầu riêng đậu chờ xét nghiệm ở khu vực Bến xe Dầu Giây, ngày 6/5. Ảnh: Thái Hà
Hoạt động kiểm nghiệm gặp khó thời gian gần đây cùng tâm lý lo ngại tồn dư Cadimi khiến giao dịch chững lại và giá sầu riêng lao dốc, đặc biệt là giống Ri6 tại miền Tây. Hiện giá Ri6 tại vườn chỉ còn 25.000-35.000 đồng mỗi kg, giảm khoảng một nửa so với tháng trước. Musang King lùi về 60.000-65.000 đồng mỗi kg, trong khi Monthong dao động quanh 65.000-75.000 đồng.
Trước tình trạng ách tắc kiểm nghiệm sầu riêng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương khẩn trương tháo gỡ khó khăn, tăng quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc. Các cơ sở kiểm nghiệm phải bổ sung nhân lực, trang thiết bị để đẩy nhanh tiến độ xét nghiệm, tránh tình trạng ùn tắc kéo dài. Đơn vị gây chậm trễ hoặc không thực hiện đầy đủ sẽ bị kiểm tra, xử lý.
Bộ cho biết ngành nông nghiệp cũng đang đẩy mạnh xã hội hóa phòng kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu, chờ phía Trung Quốc đánh giá và công nhận.
Ông Võ Tấn Lợi nhận định giải pháp căn cơ trong dài hạn là kiểm soát nghiêm ngặt truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng. Việc này giúp sầu riêng Việt đủ tiêu chuẩn chuyển sang “luồng vàng” hoặc “luồng xanh”, qua đó giảm thiểu áp lực kiểm tra và hạn chế ùn tắc tại các điểm trung chuyển cửa khẩu.
Phước Tuấn – Hồng Châu
https://vnexpress.net/hang-tram-container-sau-rieng-un-u-o-dong-nai-do-qua-tai-kiem-nghiem-5070943.html?utm_source=facebook&utm_medium=fanpage_VnE&utm_term=mix&utm_campaign=phuonguyen&fbclid=IwY2xjawRqGNNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFJcUN3U29xQUtSY2RlemdMc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHgIcgCVUaiQp5AyB9Z33pNKYUHqAVtM9Vh3qbNi96sN68siz09DBbUM4ILR7_aem_UQSQHuzV6Uf4sGmjQwk5Sw
