Nhiều người dân tại phường Phong Châu (Phú Thọ) bày tỏ lo ngại không thể canh tác nông nghiệp và đời sống ảnh hưởng do hệ thống thu gom và xử lý nước thải đặt giữa cánh đồng cạnh khu dân cư.
Nguy cơ đồng ruộng bỏ không, môi trường ô nhiễm
Ngày 28/11/2023, Hội đồng nhân dân Thị xã Phú Thọ (cũ) đã ban hành Nghị quyết số 69/NQ-HĐND của HĐND thị xã về việc phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng dự án: “Xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ”.
Theo đó, UBND thị xã Phú Thọ được giao làm chủ đầu tư dự án 2,6 ha với quy mô diện tích lưu vực thu gom là khoảng 600 ha trên địa bàn 3 phường nội thị của thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ.
Hệ thống các tuyến thu gom nước thải dài khoảng 91,2 km (đã bao gồm hệ thống cống đấu nối với hộ gia đình), 06 trạm bơm trung chuyển. Dự án này thuộc nhóm B có cấu phần xây dựng được phân loại theo tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công có tổng mức đầu tư khoảng 330 tỷ đồng.
Hồ sơ dự án cho thấy, ngày khởi công là 12/2/2025, dự kiến hoàn thành vào 28/12/2028. Theo ghi nhận của PV, tại thời điểm tháng 5/2026, tức là hơn một năm sau ngày khởi công, hiện trạng của dự án mới chỉ dừng lại ở việc chăng dây, quây niêm phong khu vực dự án, chưa thực hiện thi công san lấp mặt bằng.
Giữa cánh đồng lúa xanh tươi người dân đang canh tác vào mùa vụ, khu vực dự án nổi lên với tình trạng hoang hóa, cây, cỏ dại mọc um tùm. Theo chia sẻ của người dân phường Phong Châu, dự án nằm giữa cánh đồng gây chia cắt “đầu thừa, đuôi thẹo”.
Đồng thời, sau khi dự án được triển khai tiềm ẩn nguy cơ các khu vực ruộng lúa còn lại không thể canh tác được. Ông Hoàng Văn Phong (khu Ngọc Tháp, phường Phong Châu) là chủ hộ dân có 80m2 đất ruộng thu hồi làm dự án bày tỏ lo ngại về sinh kế sau khi dự án đi vào hoạt động.
“Sau khi thu hồi đất làm dự án, gia đình tôi còn khoảng 800m2 đất ruộng xung quanh có nguy cơ không thể canh tác. Nguyên nhân là do khi làm dự án, nền đất phải đắp cao lên hẳn so với xung quanh, các ruộng lúa sẽ bị ngập nước.
Trước đây, trung bình mỗi năm, việc làm ruộng đem lại sản lượng khoảng 1 tấn lúa, đây cũng là nguồn thu chính nên chúng tôi rất lo lắng khi dự án được triển khai. Đồng thời, theo tôi được biết, dự án này sử dụng các bể hở để xử lý nước thải mà khoảng cách quá gần khu dân cư, chỉ khoảng hơn 100m. Điều này có thể ảnh hưởng tới môi trường, đời sống của người dân trong khu vực”, ông Phong cho hay.
Cùng hoàn cảnh trên, gia đình anh Nguyễn Mạnh Tuân có hơn 320m2 đất ruộng thu hồi thực hiện dự án. Số ruộng khoảng 90m2 còn lại được anh Tuân đánh giá là “đầu thừa, đuôi thẹo” không dùng vào hoạt động canh tác, chăn nuôi gì được.
Với khu vực nông thôn, sinh kế của người dân phụ thuộc chính vào đồng ruộng, tình trạng này có thể kéo chất lượng cuộc sống người dân xuống ngày càng thấp. Tuy nhiên, điều những hộ dân như anh Tuân, ông Phong lo lắng lớn nhất là vấn đề nguy cơ ô nhiễm môi trường.
“Chúng tôi rất sẵn sàng bàn giao lại đất để thực hiện theo chủ trương của nhà nước. Người dân mong muốn có thông tin rõ ràng, minh bạch và hướng xử lý, sắp xếp để an sinh trong và sau quá trình thực hiện dự án.
Việc thực hiện dự án xử lý nước thải ngay cạnh khu dân cư, người dân khu Ngọc Tháp không hề hay biết cho đến khi đơn vị thi công thực hiện quây đất. Chúng tôi không được bàn bạc, thông báo và phải đến khi nộp đơn lên các cơ quan của tỉnh thì phía phường Phong Châu mới mời các hộ có đất thu hồi lên trao đổi. Tuy nhiên, cách giải thích của các cán bộ về xử lý nước thải khiến chúng tôi rất lo ngại”, anh Tuân cho biết.
Cụ thể, theo chia sẻ từ anh Tuân, việc người dân không nắm được thông tin vị trí dự án là do niêm yết trên cổng thông tin và báo cáo đánh giá tác động môi trường một nơi, thực địa lại nằm chỗ khác.
“Theo hồ sơ vị trí dự án là tại khu 5 xã Hà Thạch (cũ), thị xã Phú Thọ nay là khu Phú Hưng, phường Phong Châu. Vị trí thực địa hiện tại đang chuẩn bị làm dự án lại là khu 1 xã Hà Thạch (cũ), nay là khu Ngọc Tháp, phường Phong Châu, hai địa điểm cách nhau tới 4 -5 km, chúng tôi vẫn chưa được giải thích vì sao lại có sự sai lệch này”, anh Tuân nêu dẫn chứng.
Có hay không tình trạng vị trí dự án trên hồ sơ “một đằng”, thực địa “một nẻo”?
Trao đổi với Dân Việt về các vấn đề người dân bày tỏ lo ngại liên quan đến dự án trên, ông Tạ Đức Dũng, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng, Đô thị, phường Phong Châu cho biết, về vấn đề xử lý nước thải đảm bảo môi trường, ngành chức năng đã tiếp xúc trực tiếp và trả lời người dân cả bằng văn bản.
Theo đại diện UBND phường Phong Châu, trạm xử lý nước thải được đầu tư xây dựng sử dụng công nghệ sinh học, có hệ thống xử lý mùi, hệ thống quan trắc tự động, bảo đảm nước thải sau xử lý đạt QCVN14:2008/BTNMT–cột A trước khi được bơm lên để xả ra kênh tiêu cống Lò Lợn.
Hệ thống quan trắc nước thải tự động, truyền số liệu về Sở Nông nghiệp và môi trường(các chỉ số pH, COD, amoni, TSS…). Đồng thời, hệ thống này cũng giám sát lưu lượng để đảm bảo vận hành ổn định.
Về khoảng cách từ trạm xử lý đến khu dân cư, theo quy định pháp luật hiện hành là với hệ thống công suất dưới 5.000m3/ngày đêm, khoảng cách an toàn môi trường tối thiểu đến khu dân cư là 100m.
Trong khi đó, vị trí hiện tại cách khu dân cư Khu Ngọc Tháp là vị trí khu dân cư gần nhất hơn 200m. Trạm xử lý nước thải có công suất 2.700 m3/ngày đêm (theo Quyết định phê duyệt ĐTM), thuộc nhóm trên, do đó khoảng cách bố trí trạm xử lý đáp ứng yêu cầu của Quy chuẩn.
Tuy nhiên, khi được hỏi về tình trạng vị trí dự án trên hồ sơ và thực địa khác nhau, ông Dũng cho biết chưa nắm được nguyên nhân vì sao và đề nghị lên cấp trên để xác minh.
“Từ khi có dự án đến nay chưa có sự thay đổi về vị trí, việc thông tin trên hồ sơ và thực tế khác nhau đề nghị lên Ban Quản lý dự án của tỉnh để làm rõ”, ông Dũng nêu ý kiến.
Ngoài ra, khi được đặt về vấn đề sinh kế của người dân, ông Dũng thông tin thêm, đối với các hộ có ruộng sau khi thu hồi còn diện tích nhỏ dưới 100m2 có thể đề nghị thu nốt vì nội dung này thuộc thẩm quyền của phường.
Báo Dân Việt sẽ tiếp tục thông tin đến độc giả!
